TXANOGORRITXO

Txanogorritxo: Agur ama, amonaren etxera noa

Ama: Agur txanogorritxo, kontuz ibili basoan otsoarekin

Txanogorritxo dut izena, amonaren etxera noa, amonatxo ikustera

Otsoa: Nora zoaz polit hori?

Txanogorrtixo: Amonaren etxea, eztia eta taloak ematera

Otsoa: Eta zergatik eraman behar diozu hori?

Txanogorritxo: Gaixorik dago eta

Otsoa: Amonaen etxea joateko bide hori hartu behar duzu motzagoa da eta

Txanogorritxo: Eskerrik asko otsoa. Agur!

Otsoa: je,je,je, amonaren etxera joango naiz eta txanogorritxo baino lehen ikusiko naiz

Txanogorritxo: Oh! Ze lore polita nire amonarentzat lore sorta bat egingo dut

Otsoa: (tok tok) Amona! Sar naiteke? Txanogorritxo naiz!

Amona: Sartu sartu; aaaah otsoa da!! (Armairu ezkutatzen da)

Otsoa: Amonaren txanoa eta pijama jantzi behar dut eta ohean sartuko naiz!

Txanogorritxo: Kaixo amona, gauza batzuk ekarri ditut zuretzat

Otsoa: Kaixo txanogorritxo, eskerrik asko maitia

Txanogorritxo: Amona, zein belarri handiak dituzun

Otsoa: Zuri obeto entzuteko

Txanogorritxo: Begiak ere, zein handiak dituzun

Otsoa: zu obeto ikusteko

Txanogorritxo: Amona, zein aho handia dituzun ezta?

Otsoa: Zu hobeto irenstekoo!!!!

Txanogorritxo: Aaaah! Amona amona lagundu!!

Amona: Txanogorritxo etorri

Ehiztari: Neskak, zer gertatzen da?

Txanogorritxo: Otsoa gure atzetik datorrela!!!

Ehiztari: Ez kezkatu, nik lagunduko dizuet otsoa tirokatuko dut

Txanogorritxo eta amona: Ekerrik asko ehiztari, Gure bizia salbatu duzu

Ehiztari: Ez horregatik, baina kontuz ibili behar duzue

Txanogorritxo: Ados, agur ehiztari jauna!!

Amona Txanogorritxo maitia!!

(Abestia)

Denok: Gustatu izena espero dugu!!! Agur!!

ANJEL LERTXUNDI

Anjel Lertxundi, Orion jaio zen Martxoaren 5an, 1948. urtean. Idazle ospetsu da. Maisu, filosofia eta letra ikasketak egin zituen Donostian, Erroman eta Valentzian. Irakasle izan zen Zarauzko Salbatore Mitxelena Ikastolan eta bertako zuzendari lau urtez. Zarautzen bizi da umetatik.

Sari batzuk irabazi du:

1983ko Espainako Kritika Saria narratiba eta poesari, Haseigarrenean aidanez liburuarengatik.

1991ko Espainako Kritika Saria narratiba eta poesari, Kapitain Frakasa liburuarengatik.

1999ko Euskadi Literatura Saria, Aegizariaren egunak liburuarengatik.

2010eko Espainiako Literatura Sari Nazionala, saiakera alorrean. Eskarmentuaren paperak liburuagatik.

Bere lehenengo liburua 1979. urtean (ai, Leire, Leire) du izena

ANJEL LERTXUNDI

Anjel Lertxundi Orion jaio zen Martxoaren 5an, 1948 urtean. Idazlea da, baina irakaslea izan zen ere Zarauzko Salbatore Mitxelena ikastolan, eta bertako zuzendari lau urtez.  Zarautzen bertan bizi da umetatik.

Zinemaren munduan murgildu da, bi pelikula zuzenduta: 1985ean, hamaseigarrenean eta 1987an Kareletik.

Horretaz gain, haibat hedabidetan kolaboratu du tartean Berria egunkarian. Euskal idazleen elkartearen sorrera, 1982an, erakundearen presidente izendatu zuten eta kargu hartan aritu zen 1985 arte. 

2010ean, Espainako literatura Sari Nazionala irabazi zuen.

Bere lehen liburua argitaratu zen 1979etan eta 'ai, Leire, Leire' du izena.

ANJEL LERTXUNDI

Anjel Lertxundi Guipuzkoan jaio zen, 1948ko Martxoaren 5ean jaio zen.
Sari batzuk irabazi ditu:

• 1983ko Espainako Kritika Saria
• 1991an (sari berbera)
• 1999ko Euskadi Literatura Saria
• 2010ko Espainako Literatura Sari Nazionala

Orain Guipuzkoan bizi da bere familiarekin. Gaztea zenean kazetaritza ikazi zuen eta bere lehen liburua argitaratu zuen 1981 urtean. Liburuaren izenburua "Portzelanazko irudiak" da. Ordutik aurrera hamalau liburu argitaratu du Eren argitaletxekin.

1813ko ekainaren 21ean Napoleonen tropek Gasteizko guduan garaitu zituzten eta aterpea bilatzen zuen Donostian, Espainiako eta Frantziako arteko mugatik geratu ziren.

1813ko abuztuaren 31ean, San Sebastian setiatu zuten eta angloportugesaren tropek suntsitu zuten

Frantziako irailaren 8an errenditu ziren, 59 setio egun ondoren.

DONOSTIA

Donostian 1813. urtean frantsesak bizi ziren. Ingelesek eta portugesek Donostia arpilatu eta su eman zioten. Donostia hiriak abuztuaren 31 izeneko kale bat du, alde zaharrean dago eta "zutik" geratu zen bakarra izan zen. Hau da kalearen izenaren zergatia.


Arpilatu:saquear

1813. urteko abuztuaren 31

1813 urtean San Marcial bataila gertatu  zen. Frantses inperiok eta Españako erresumka borrokatu zuten.

Abuztuaren 31 kalea oso garrantzitsua da Donostiako jendearentzat.

Donostia 1813

1813an borroka bat zegoen Donostin, Espainako eta Frantziako imperioen artean. Jende asko hil zen. Abuztuaren 31an, gudua bukatu zen eta Espaina irabazi zuen. San Marcialko gudua eta Espainako independentzia gudua gertatu ziren. Borroka eta gero hiria zuntsituta zegoen eta berreraiki izan behar zuen.

San Martzialgo Gudua

  

    Donostia Frantsesek hartu zuten.

    Espainako erresumak gudua bat zuen frantsesen aurka donosti lortzeko.

    Espainako erresumak irabasi zuen.

    1813ko Uztailean Espainarrek Donosti berreskuratu zuten.

    Gudua 1813ko abuztuaren 31an bukatu zen.

    Donosti erre zuten.

DONOSTIA 1813. URTEAN

Donostian 1813. urtean  Espainako Independentzia gudua bukatzear zegoen. 2.500 hildako gertatu ziren. Frantses imperioaren tropek borrokatu zuten donostiarren kontra.

Abuztuaren 31 kalea Donostiako alde zaharrean dago.  Kale honek izen hori dauka gertatutakoa ez ahazteko.Kale hori zutik geratu zen bakarrra izan zen.

ADITZAK IRAGAINEAN

• DA - ZEN

Gaztelainaz: Mi casa es bonita

Euskaraz: Nire etxea polita da

Gaztelainaz: Mi casa era bonita

Euskaraz: Nire etxea polita zen

• DIRA - ZIREN

Gaztelainaz: Mis amigos son guapos

Euskaraz: Nire lagunak politak dira

Gaztelainaz: Mis amigos eran guapos

Euskaraz: Nire lagunak politak ziren

• DU - ZUEN

Gaztelainaz: Tiene una flor

Euskaraz: Lore bat du

Gaztelainaz: Tenía una flor

Euskaraz: Lore bat zuen

• DITU - ZITUEN

Gaztelainaz: Tiene cinco lápices

Euskaraz: Bost arkatzat ditu

Gaztelainaz: Tenía cinco lápices

Euskaraz: Bost arkatz zituen

• DAGO - ZEGOEN

Gaztelainaz: Julia está de pie

Euskaraz: Julia zutik dago

Gaztelainaz: Julia estaba de pie

Euskaraz: Julia zutik zegoen

• DAUDE - ZEUDEN

Gaztelainaz: Hay dos lápices

Euskaraz: Bi arkatz daude

Gaztelainaz: Había dos lápices

Euskaraz: Bi arkatz zeuden

LEPO MOZTAILEEN UHARTEA:

Pelikula hau abenturazko filma da.

Film hau Jamaikan gertatzen da.

Pertsonai nagusiak Morgan, William Shaw, Troter, Txakur... dira.

Fil hau  Morganen aita hiltzen denean hasten da. 

Morganek William erosten du latina dakielasko. 

baina gauz azko gaiztoa gertatzen zaiote bidaiean.

Fil hau bukatzen da Morgan irabasten dio bere osabari borra batea eta Morganek altxorra guztiarekin geratzen da.

William eta Morganek sozioak egiten dira.

Eta dena ongi bukatzen da.

Argumentua

Lepo moztailen uhartea

Harry bahitu dute eta Morganek salbatzen du, baina hil egiten da. Buruko larruarekin altxorraren mapa marrazten du. Morgan kapitain bihurtzen da. Morganek William erosten du mapa latinez dagoelako eta Shawrek latina dakielako. Morgan pirata dela ikusten dute eta jarraitu egiten diote. Baina ihes egitea lortzen du. Beste mapa baten bila doaz. Baina Txakur agertzen da eta Morgan lotu egiten du,baina Shawen laguntzarekin askatu eta ihes egitea lortzen du latitudearen zenbakiekin. Bertan altxorra dago. Shawek Txakurren mapa lapurtzen du eta ondar mogikoretan erortzen da. Morgani mapa ematen dio eta honek hortik ateratzen laguntzen dio eta eta elkarrekin altxorraren bila doaz. Morgan eta Shawek altxorra aurkitzen dute eta bestei abisatzera joaten dira. Beste piratek altxora hartzen dute eta Morganen tripulazioa eta Shaw ere preso hartzen dituzte. Morganek bere tripulazioa salbaltzen du eta beste itsasontziaren aurka doaz.

ADITZAK

• Da: zen/ Morgan kapitaina izendatu zen.
• Dira: ziren/ Iruñara joan ziren.
• Du: zuen/ Mikelek bokata bat erosi zuen.
• Ditu: zituen/ David bi bokata erosi zituen.
• Dago: zegoen/ Asier parkean zegoen.
• Daude: zeuden/ Jaione eta Julia parkean zeuden.
• Dute: zuten/ Ikasleek abestia entzun zuten.
• Dituzte: zituzten/ Ainhoak eta Christopherrek klasea entzun zituzten.
• Doa: zihoan/ Patxi etxera zihoan.
• Dator: zetorren/ Patxi etxetik zetorren.

Lepo-moztaileen uhartea

• jo ta erdibi egin: partir en dos
• larrutik oraindu: pagar caro
• ren onetikatera: sacar a alguien de sus casillas
• zuhurrago ibili: andar con mas cuidado
• kosta ahala kosta: cueste lo que cueste
• nahastea sortu: crear confusión
• barka eske etorri: venir pidiendo clemencia
• lostsagarri utzi:dejar en evdencia
• ren esku utzi: dejar en manos de
• gogorregi hartu: tratar demasiado duro
• zuhurra izan: ser prudente
• zuzeak egin du: la habéis fastidiado
• ikusiak ikusita: visto lo visto
• hireak egin dik: la has fastidiado;no tienes nada que hacer

HIZTEGIA.

Uharteà isla                                                               Itsasontziaà barco    

Altxorraà tesoro                                                         Lepoà cuello

Zakurraà perro                                                           Moztaileà el que corta

Harribitxiakà piedras preciosas                                    Itsaslapurraà capitán

Urreaà oro                                                                 Ainguraà ancla

Zilarraàplata                                                              Giltzaà llave

Txanpomakà monedas                                                 Hego-ekialdeà sureste

Lepokoaà collar                                                          Iparraldeà norte

Belarritakoaà pendientes                                              Hegoaldeà sur

Eskumuturrekoaà pulsera                                             Mendebaldeà este

LEPO MOZTAILEEN UHARTEA

Pelikularen izena Lepo-Moztaileen uhartea da. Pelikularen pertsonaiak Morgan Adams, Harry, Zakurra, Troter jauna, William Shaw, Glaspul jauna, Mordekai, idazlea eta Bowen dira.

Pelikula karibbean gertatzen da. Morgaren aita hil da, Jamaikan.

Altxorraren mapa Harryren buruan zegoen, eta Morgaren kendu zion larrua eta kapitaina izendatu zuten.

Morgaren esklabu bat erosi zuen, mapan zegoen esaldia itzultzeko. Morgaren bere osabarekin ikusi nahi zuen eta borrokatu dute. 

Morgani tiro bat bota zioten eta Williamek bala kendu zion. 

William itzuli du mapa eta Morgan eta piratak joan dira lepo moztaileen uhatera ekaitz handia eta gero altxorraren bilatuko, baina zati bat falta zegoen. Morgan, zakurrara lapurtu zion zatia eta altxorra aurkitu dira. Baina gero, Zakurraren piratak arrapatu dio bikote,eta zakurra arapatu zuen William.

Beranduago bi untzien marinelek borrokatu zuten eta Morganek William askatu zuen. Azkenik Morganek eta bere lagunek, altxorra berrezkuratu zuten. Hortik aurrera elkarrekin egongo dira. 

LEPO MOZTAILE UHARTEA

hiztegia:
Uharte/Irla: Isla
Altxorra: Tesoro
Harribitxiak: Piedras Preciosas
Urrea: Oro
Zilarra: Plata
Txanporra: Monedas
Lepokoa: Collar
Belarritakoak: Pendientes
Eskumuturrekoak: Pulsera
Itsasontzia: Barco
Lepo: Cuello
Moztaile:El que corta
Itsaslapurra:Pirata
Aingura:Ancla
Gilda:Llave
Hego-Ekialdea:Sureste
Iparralde:Norte
Hegoalde:Este
Mendebalde:Oeste

ADITZAK.

- DA - ZEN. Morgan oso ausarta zen..

- DIRA - ZIREN

- DU - ZUEN

- DITU - ZITUEN. Morgan altxorra zituen.

- DAGO - ZEGOEN. Lepo-moztaileen uhartea zegoen.

- DAUDE - ZEUDAN

- DUTE - ZUTEN

- DITUZTE - ZITUZTEN

- DOA - ZIHOAN

- DATOR - ZETORREN

HIZTEGIA

Uharte: isla
Altxorra: tesoro                                                                  Da-zen
Zakurra: perrazo                                                                 Dira-ziren
Harribitxiak: piedras preciosas                                           Du-zuen
Urrea: oro                                                                           Ditu-zituen
Zilarra: plata                                                                       Dago-zegoen
Txamponak: monedas                                                        Daude-zeuden
Lepokoa: collar                                                                   Dute-zuten
Belarritakoak: pendientes                                                   Dituzte-zituzten
Eskumuturrekoa: pulsera                                                    Doa-zihoan
Itsasoa: nar                                                                          Dator-zetorren
Itsasontzia: barco
Lepo: cuello
Moztaile: el que corta
Itsaslapurra: pirata
Aingora: aincla
Giltza llave
Hego-ekialde: sureste
Iparralde: norte
Mendebalde: oeste
Hegoalde: sur